برای رسیدن به جسمی سالم و آرام نیاز به روانی سالم است و روان سالم بدون جسم سالم میسر نیست و جسم هم بدون تغذیه نمی تواند سالم باشد ، چرا که سلامت جسمی و روانی انسان به میزان قابل توجهی به نوع تغذيه ، کیفیت مواد غذايي و ویتامین ها مربوط است .
در این مقاله به رابطه میان تغذیه و سلامت رواناز جمله رابطه تغذیه با یادگیری و حافظه ،افسردگي، خستگی ، هوش ،استرس و. به طور مختصر اشاره شده است و برای اصلاح وضعیت راهکارهایی ارائه شده است .
ارتباط بین رژیم غذایی مناسب و حالات روحی و روانی ارتباطی دو طرفه می باشد. کمبود مواد مغذی مانند اسیدهای چرب امگا 3، آهن، مس، روی و ویتامین های گروه B می تواند قبل از اینکه منجر به علایم بالینی شوند، فرد را در معرض بیماری های روحی و روانی قرار دهند.
از طرف دیگر از عوارض جانبی برخی داروهای مورد استفاده در درمان بیماری های روانی ایجاد کمبود های تغذیه ای است که به نوبه خود میتواند وضعیت بیماری فرد را تشدید نماید.
متاسفانه اختلالات روحی و روانی مانند سایر بیماری ها به سرعت تشخیص داده نمی شوند و ممکن است علایم واضح و مشخصی نداشته باشند اما با دریافت تاریخچه رژیم غذایی فرد مشکوک و شناخت عادات غذایی و انجام ازمایش های شیمیایی م یتوان کمبودهای رژیمی را اصلاح و وضعیت روانی فرد را بهبود بخشید.
جالب است بدانید که دستگاه گوارش دارای تعداد زیادی سلول عصبی می باشد به طوری که به آن مغز دوم نیز می گویند.
همان طور که عوامل روحی و روانی زمان انتقال مواد در لوله گوارش را تحت تاثیر قرار می دهند. باکتری هایی که در لوله گوارش نیز زندگی می کنند به وسیله مواد تولیدیشان می توانند بر عملکرد مغز و رفتار اثر بگذارند.
عفونت های دستگاه گوارش همراه با میکروارگانسیم های مضر می توانند با افزایش نفوذپذیری غشای دستگاه گوارش به عوامل بیماری زا عملکرد مغز را تخت تاثیر قرار دهند.
بنابراین مصرف پرو بیوتیک ها و پربیوتیک ها جهت تامین سلامت دستگاه گوارش و سیستم عصبی می تواند مفید واقع شود.
تغذیه سالم
دریافت قند و مواد کربوهیدراتی ساده اضافی میتواند منجر به نوسانات شدید قند خون شود و ناهنجاری های روحی وروانی را تشدید کند.
هر دو وضعیت افت قند خون و قند خون بالا بر وضعیت روانی مانند افسردگی ، اظطراب و اسكيزوفرني تاثیرات قابل ملاحظه ای میگذارد.
افزایش سریع قند خون باعث ازاد شدن ناگهانی انسولین میشود و همین منجر به افت سریع قند خون و ورود ان به سلول ها می شود.
جهت جبران این كاهش قند خون بدن هورمونهایی مانند اپینفرین و کورتیزول ترشح میکند که هر دو محرک تغییرات رفتاری و احساسی هستند.
هم چنین افزایش مصرف شیرینی هنگام استرس های روانی به این دلیل است که انسولین به صورت انتخابی سایر امینو اسید ها را به درون ماهیچه می راند و تریپتوفان بیشتری وارد مغز میشود سپس سطح سروتونین افزایش یافته و منجر به احساس آرامش می شود و به همین دلیل مردم در مواجهه با استرس شیرینی مصرف می کنند.
از طرف دیگر مصرف کافی از کربوهیدرات های پیچیده جز مهم رژیم غذایی می باشد. زیرا رژیم کم کربوهیدرات نیز اثرات منفی بر حالات روحی می گذارد.
دریافت پروتئین بیشتر به همراه چربی های سالم میتواند باعث ثبات در قند خون و تغییرات قابل توجه احساسی شود که به دلیلی ایجاد تعادل بین درشت مغذی ها می باشد.
در مطالعات بسیاری دیده شده است که دریافت غذاهای دریایی رابطه معی با بروز افسردگی دارد و هم چنین در کشورهایی که دریافت اسیدهای چرب امگا 3 و غذاهای دریایی انها کم بوده خودكشي بیشتر می باشد.
به دلیل اینکه ترکیب عمده روغن ماهي در بسیاری از بیماری های روانی مانند افسردگی و اسکیزوفرنی مقاوم به دارو ودرمان و جهت درمان افسردگی واختلال دوقطبی مفید می باشد.
رژیم مدیترانه ای که سرشار از انتی اکسیدان ها و کولین، فسفاتیدیل کولین می باشد و اسید های چرب امگا 3 است جهت عملکرد بهتر مغز رژیم مناسبی می باشد.
مصرف این رژیم غذایی در سالمندان نیز با کاهش اختلالات شناختی همراه است.
مکمل های امگا 3 حاوی روغن کریل مزایای بیشتری دارند زیرا حاوی فسفاتیدیل کولین و فیتونوترینت آستازانتین که انتی اکسیدانی طبیعی است که به روغن کریل رنگ قرمز می دهد می باشد.
به طور معمول هر 1000 میلی گرم روغن ماهی حاوی 0 میلی گرم EPA و 120 گرم DHA می باشد. دوز درمانی EPAوDHA با تقریبا مقدار 400 میلی گرم از هر کدام شروع می شود.
در اینجا به 6 ماده غذایی اشاره میکنیم که شایستگی حضور در برنامه غذاییتان را دارند. انتخاب با خودتان است. با ما همراه باشید.احتمالاً شما هم با شنیدن برخی شایعات در مورد مواد غذایی سعی میکنید که آنها را از برنامه غذاییتان حذف کنید. اما باید بدانید که با این کار خودتان را از مواد مغذی موجود در آنها محروم کردهاید.
واقعیت این است که هر ماده غذایی اگر درست و به اندازه مصرف شود حاوی ویتامینها و مواد مغذی فوقالعادهای برای تأمین سلامتی بدن است. در اینجا به 6 ماده غذایی اشاره میکنیم که شایستگی حضور در برنامه غذاییتان را دارند. انتخاب با خودتان است. با ما همراه باشید.
ذرت بو داده
ذرت جزو غلات کامل محسوب میشود که برای سلامتی مفید است. البته باید بدانید ذرت بودادههایی که در سینماها و مراکز خرید به فروش میرسند چندان سالم نیستند. بهخاطر اینکه در کره و نمک غلت زدهاند. بهتر است خودتان دست به کار شده و ذرت بوداده طبیعی آماده کنید. میتوانید کمی پنیر پارمزان یا یک نوکانگشت شکر قهوهای و یک نوک انگشت دارچین به آن اضافه کنید.
شیر شکلات
این هم یک خبر خوب دیگر برای کسانی که عاشق شکلات هستند. شیر شکلات برای سلامتی مفید است. این نوشیدنی خوشمزه به اندازه خود شیر حاوی مواد مغذی مفید برای سلامت استخوانها میباشد. درست است که شیر شکلات شیرین است اما مطمئن باشید که میزان قند آن بیشتر از آب سیب نیست. باید بدانید که در همین نوشیدنی حدود 16 نوع ماده مغذی وجود دارد در حالی که آب سیب فقط چند ماده مغذی به بدن میرساند. حواستان باشد که از شیر شکلاتهای 1 درصد چربی استفاده کنید. این نوشیدنی یک نوشیدنی مناسب برای بعد از تمرینات ورزشی محسوب میشود. چون میتواند باعث احیای بدن و تقویت دوباره آن شود.
بیفتک
قطعاً مصرف بیش از اندازه گوشت قرمز خوب نیست اما با این حال این ماده غذایی آن قدرها هم که گفته میشود مضر نیست. گوشت گاو بهترین منبع برای تأمین مواد مغذی بدن مثل آهن، زینک و ویتامین B12 میباشد. مشکل زمانی به وجود میآید که در مصرف گوشت قرمز زیادهروی کرده باشید. متخصصان تغذیه معتقدند که اگر از گوشتهای کم چرب استفاده و چربی موجود آن را جدا کنید کلسترول خونتان را نیز بالا نمیبرد. پس خودتان را از خوردن کباب و بیفتک خوشمزه و آبدار محروم نکنید. فقط حواستان باشد که بیفتکی که میل میکنید خیلی بزرگ نباشد یعنی حداکثر به اندازه کف دست باشد.
پاستا
اگر پاستاها را از برنامه غذاییتان حذف کنید از یک غذای خوشمزه و سالم محروم شدهاید. پاستاها جزو مواد غذایی حاوی گلوسید با شاخص گلیسمی پایین هستند یعنی این که به آرامی در بدن تجزیه میشوند و خیلی سریع قند خونتان را بالا نمیبرند. باید بدانید که پاستاها همچنین منبع اسیدفولیک و ویتامین B بوده و بهخصوص برای خانمها مفیدند. تنها مشکل پاستاها قند موجود در آن است. بهتر است پاستاها را با گوجهفرنگی رنده شده فراوان میل کنید تا با سسهای سفید خامهای. حواستان به میزان پاستاهایی که میخورید نیز باشد.
تخممرغ
حرف و حدیث زیادی پشت سر تخممرغ وجود دارد. اما متخصصان تغذیه معتقدند که تخممرغ یک ماده غذایی مغذی و به صرفه است. یک عدد تخممرغ حاوی 70 کالری است و در عین حال منبع آهن، پروتئینها و ویتامینهای A، D و B12 میباشد. اگر از مشکلات قلبی رنج میبرید بهتر است که قبل از مصرف تخممرغ با پزشک معالجتان م کنید. اما برای بقیه افرادی که در سلامت طبیعی هستند مصرف روزانه یک عدد تخممرغ هیچ مشکلی به وجود نمیآورد. تخممرغ آبپز یا پخته شده در فر (روی نان) سالمتر و کم کالریتر از نیمروهای آماده شده در روغن فراوان میباشد.
سیبزمینی
بیشتر شهرت بد سیبزمینی مدیون سیبزمینی سرخ کرده است. به خاطر این که سیبزمینی سرخکرده حاوی میزان زیادی روغن و نمک است. اما باید بدانید که پوست سیبزمینی سرشار از مواد مغذی مانند ویتامین C، پتاسیم و فیبرهای غذایی است. ارزش غذایی این ماده غذایی به نوع طبخ آن بستگی دارد. شاخص گلیسمی پوره سیبزمینی بالاست اما سیبزمینی تنوری شاخص گلیسمی پایینی دارد. توصیه میکنیم سیبزمینی را با پوست مصرف کنید چون سیبزمینیهای پوست کنده بخشی از مواد مغذی اصلی خود را از دست میدهد. میتوانید به جای سیبزمینی معمولی از سیبزمینی شیرین استفاده کنید که سرشار از بتاکاروتن میباشد.
1. آبگوشت دیزی سنگی تبریزی (آذربایجان شرقی) (تبریز)

2. آش اوماج/آش اماج (آذربایجان شرقی) (تبریز) و (کردستان)

۳. آش دندونی تبریز (آذربایجان شرقی) (تبریز)
۴. آش شیله عدس (آذربایجان شرقی) (تبریز)
۵. آش قوروت قیله (آذربایجان شرقی)
۶. آش ماست تبریز (آذربایجان شرقی) (تبریز)
۷. آش کلم برگ (آذربایجان شرقی) (تبریز)
۸. آش گوجهفرنگی (آذربایجان شرقی) و (همدان)
۹. آش گوشواره (آذربایجان شرقی) (تبریز)
۱۰. آش گیلدیک (آذربایجان شرقی) و (آذربایجان غربی) و (اردبیل)
۱۱. آش یخ (آذربایجان شرقی) و (آذربایجان غربی)
۱۲. بادمجان شکم پر تبریز/قارنی یاریخ (آذربایجان شرقی)
۱۳. برنج کاسهای آذری (آذربایجان شرقی)
۱۴. بورانی کدو سبز قلمی (آذربایجان شرقی) و (آذربایجان غربی)
۱۵. دویماج (آذربایجان شرقی)
۱۶. خورش هویج (آذربایجان شرقی)

درباره این سایت